Burak Aydın • Tamamen Kişisel İşler

Webhooklar Nasıl Debug Edilir?

Sat, 18 Jun 2022 00:03:21 +0300

Webhookları debug etmek zor değil ama sorunlu bir süreç. Kodu yazıyorsunuz. Deploy edip çalıştırıyorsunuz. Loglara bakıyorsunuz. Düzgün haberleşemediğinizi görüyorsunuz. Aynı adımları tekrarlıyorsunuz.

Olası problemler;

NAT veya firewall konfigurasyonları.
Karşıdaki servis encrypt edilmemiş http üzerinden haberleşmeyi reddebiliyor.
Karşı taraf yanlışlıkla size gönderdiği mesajı tekrar gönderebiliyor.
Karşı taraf malformed mesaj gönderebiliyor.
Payload boyutu limitlemesi ve timeout sorunları

Karşılaşılabilecek her türlü sorunla karşılaşmış biri olarak bunu yazıyı yazma ihtiyacı hissettim. Bu işi kolaylaştıracak ngrok , hookbin gibi araçlar mevcut. Güvenip güvenmemek size kalmış. Benim görüşümü sorarsanız pek güvenilir bulmuyorum. Benzer fonksiyonaliteyi elde etmek için standart araçları kullanarak nasıl yapabileceğimize bakalım.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11


server {
 listen 443 ssl http2;
 server_name debughooks.yourdomain.com;

 location / {
 include proxy_params;
 proxy_pass http://127.0.0.1:5700;
 }

 # ssl keys, bad bots etc...
}

Forwarding

Ssh forwarding yapmanız durumunda serverınız varsayılan olarak loopback adresini kullanıyor. sshd_config üzerinden bunu client tarafından belirlenecek hale getirebilirsiniz.

1
2


#/etc/ssh/sshd_config:
GatewayPorts clientspecified

son olarak port forwarding yapıyoruz.

1

ssh -nN -R 0.0.0.0:5700:127.0.0.1:5700 user@yourdomain

böylelikle size yapılan webhooks isteklerini sizin bilgisayarınıza yönlendiriliyor. Web hookunuzun çalıştığından emin olduğunuzda domain isminizi gerçek hook adresi ile değiştirebilirsiniz.

Proje Yönetimi Araçları Neden Çalışmaz?

Thu, 21 Apr 2022 15:07:51 +0300

Canı sıkılan firmanın yazdığı, herbirinin birbirinden farklı olduğunu iddia ettiği ama özünde hepsi aynı olan proje/iş yönetimi araçları üzerine fikirlerimi kaleme alacağım.

Peşin not: Öncelikle backlogunu daha temizleyememiş gönül dostlarına başarılar. Yazıyı mesai sonrasında okumanızı tavsiye ediyorum.

Kabaca proje yönetimi sisteminin özelliklerini basit bir formatta ortaya koyarsak

id
iş tipi: bug, task, review, dizayn
birimi
tanım
kime atandığı
başlangıç tarihi
atanmış bitiş tarihi
gerçek bitiş tarihi
önceliği
ilişkili olduğu diğer sistemler(versiyon kontrolu, build aracı, review vs)
ilişkili olduğu altgörevler
revizyonlar
task puanı

Bu sistemin size cevap verebileceği sorulara bakalım.

Mart ayı içinde A projesinde kapatılan taskların sayısı: 252
3 ten fazla insanla etkileşim gerektiren task sayısı: 33
2 günden fazla gecikmiş task sayısı: 22

Benim sisteme sormak istediğim sorular

Bus Factorü 1 olan işler nelerdir: ?
Aynı tempo ile çalışmaya devam ederse kafayı yakacak developerlar: ?
Önümüzdeki 3 ay içinde bize problem çıkarması olası modüller hangileri: ?
1 ekibin 1 hafta işleri geciktirmesi sonucunda çıkacak maliyet: ?
Hangi işleri yapmasak daha iyi olurdu: ?
1 ay içinde kodun kendisine veya operasyona kaç tane bağımlılık eklendi: ?

Görüldüğü üzere metrik verisini yapılan işlerin içeriğine erişmeden yorumlamak imkansız. O halde bu sistemleri bu kadar populer yapan nedir? Yalancı takip hissinden hoşlanan, tek boyutlu düşünebilenler için metrikler sağlaması oldukça ilgi çekici.

Bu sistemleri verilere timestamp iliştirip başka idlerle eşleştirmekten çok da fazlasınını yapmıyor. Hele ki kimilerinin dünya algıları tamamen yanlış.

Üstteki resmi Asananın youtube tanıtımından aldım. Tam olarak bir ideal dünya tanımı herşeyin hiyerarşik şekilde ağaç şeklinde dallandığı durum. Eğer ordu gibi katı bir yapı işletiyorsanız muhtemelen ihtiyaçlarınızı görür ki askerlik yaptığım dönemde bunun ordu da bile bazı zamanlarda çalışmadığına şahit oldum. Kişisel gözlemlerim gösteriyor ki yazılım işlerinde genellikle graph şeklinde gelişiyor. Hatta yeri geliyor hiç ummadığımız bağıntılara rast geliyoruz. Ağaç şeklinde düşünmek kolaya kaçmaktır. Durumların birbiri ile etkileşimlerini gözardı etmek için kör olmak lazım gelir.

Özelleştirilmiş statüsler

Etiketleme yapmanın bizim dünya idrağımızı kolaylaştırdığım malum lakin kimi projelerde bu etiketlerin nasıl olacağını belirlemek için toplantılar bile yapıldığına şahit oldum. Projenin boyutu büyüdükçe bunların sayısı gittikçe artıyor. Buna ortagonal başka bir parametre geldiği zaman kartezyen çarpımı kadar özel durum ortaya çıkıyor. En basit işlerde bile zincirler oluşmaya başlıyor. Ticketlar arasında navigasyon yapmak imkansız hale geliyor.

Kısıtlı durumlar ile düşünmek

Bir basit düşünme örneği olarak kanban board. Tüm firmanın işleyişini 5 tane state e indirgemek nasıl mümkün olabilir? Yazılımcıya fabrika işçisi muamelesi etmek kimin aklına geldi bilemiyorum.

Kimi memnun edeceğiz ?

Proje yönetimi araçları kendi başına kötü değiller ve sağladığı metrikler tamamen değersiz değil. Bu metrikleri geleceği tahminlemek için kullanmamızda bir sakınca yok. Ama bu metriklerin kendiliğinden kötüye evrilmesi sık görülen bir şey.

Gördüğünüz resmi redmine isimli bir araçtan aldım. Buna timetable deniyor. Zaman içinde olacak olayları bir çizelgeye koyduğunuzda neyin ne zaman başlayıp ne zaman sonlanacağını gösteriyor. İşlere süre biçmekte acemi olduğumuzu varsayalım.

Gerekenden az zaman verirsek işler baton halinde sağa kayacak.
Gerekenden fazla zaman verirsek işini bitirenin boş durması söz konusu.

%100 uyulabilen bir plan yapmanın başarı olduğu düşünülür ancak ben tam tersini düşünüyorum. Eğer planlarınıza 3 ay üstüste %100 uyabiliyorsanız bu durum birçok yönden tutarsızdır.

Sebeplerine gelelim.

Müneccimsinizdir.
Çok basit hedefler koymuşsunuzdur kolayca yapılmıştır.
Hiç sürpriz çıkmamıştır.

En kötüsü ise iş takip sisteminiz çalışanlarınızı eğitmiştir. Yalan yanlış eksik fazla demeden iş takip sistemini memnun etmiştir. Asıl memnun olması gerekenler son kullanıcı olması gerekirken iş takip sisteminiz memnun olmuştur.

Entegrasyonlar

Bunu da monday isimli uygulamadan aldım.

Kullandığınız iş takip sistemini çeşitli uygulamalar ile entegre edilebiliyor olması onun sadece başka uygulamalar ile entegre olabildiği anlamına gelir. Bunu kullanıp problemlerinizi çözeceğinizi garantilemez.

Biraz Entropi

Benim katı, Nicholas Taleb’ in kırılgan diye tasvir ettiği durumda siz sistemi kontrol altına tutmaya zorlarsınız, sistem de bozulmakta ısrarcıdır. Baskılamak yalnızca sistemi daha kötü noktaya evirir. Korkularınızda size hak veriyorum. Birşeylerin öngörülemez olması elbette herkes için korkutucudur. Ön görülemeyen zaten öngörülemeyecektir. Bu korkuyu, kaynaklarınızı

Jira makinasını tatmin etmeye,
Sizin işinize yaramadığınızı bildiğiniz metodolojileri kullanmaya devam etmeye,

Harcamayınız.

Snippet Paylasma Servisi

Mon, 15 Mar 2021 01:10:31 +0000

Çoğu yazılımcı gibi snippet paylaşmak istediğim zaman github’ ın gist servisini kullanıyordum. Gistlerin miktarı arttıkça aradığımı bulamaz oldum. Arama özelliklerini yetersiz bulduğum için bu dosyaları kendim host etmeye kadar verdim. Aynı zamanda ag veya ack gibi araçlarla istediğim zaman arama yapabilme bulk halde isleyebilme gibi avantajları da var.

Kendim host ettiğim dosyalara erişmek için basit bir komut satırı aracı ve server lazım geldi. Onun için snippet paylaşma servisi paster ı yazdım. İmplemantasyon 100 satırın altında 2 dosyadan oluşuyor.

E servisi yazdık da var olan gistler ne olacak? Birinin gistleri indiren bir script yazması lazım. İnternette aradım mamafih düzgün çalışan bir şey bulamadım. Madem benim ihtiyacım oldu yazdım. Birilerinin de ihtiyacı olur diye paylaşıyorum.

Çalıştırdığınız dizinde meta, rawurls, files isimli dosya/dizinleri silmeye çalışır bunları bulundurmayın.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32


# it tries to delete meta, rawurls and files
# Requires jq
GITHUB_USER="<set your github username here>"
TOKEN="<set your token here>"
HEADER="Accept: application/vnd.github.v3+json"

rm meta && touch meta
rm rawurls && touch rawurls
mkdir -p files

for i in {1..14..1}
do
 content=$(curl -s -u $GITHUB_USER:$TOKEN -H '$HEADER' "https://api.github.com/gists?page=$i")
 echo $content | jq '.[].files | to_entries| .[].value.raw_url' >> meta
 sleep 3
done

sed 's/"/ /g' meta > rawurls

while read -r line;
do
 filename=$(echo $line | cut -d '/' -f 8-)
 randx=$(cat /dev/urandom | tr -dc 'a-zA-Z0-9' | fold -w 1 | head -n 1)

 if [[ ! -f "files/$filename" ]]; then # if file not exists create it
 curl -s $line --output files/$filename
 else # if file is already exist, then add random char prefix to file
 curl -s $line --output files/$randx$filename
 fi

 sleep 3
done < rawurls

Rastgelelik ve Fisher Yates

Sat, 06 Mar 2021 01:11:02 +0300

Canımın aşırı sıkılması sonucunda cevabını bildiğim bir şeyin doğruluğunu test etmek için kolları sıvadım.

Bugünkü algoritmamız bir diziyi yerınde shuffle ettiğini iddaa ediyor. Diziyi sondan başa gezerken bulunduğunuz index ile gittiğiniz yöndeki kalan elemanlardan rastgele birisini swap ediyoruz. Döngü sonucunda shuffle edilmiş array elde ediyoruz. Literatür de fisher-yates veya knuth shuffle olarak geçiyor.

Her bir konfigurasyonun eşit olasılıklı olduğunu görmek istiyoruz. Dizideki her bir elemanı seçme ihtimalimiz 1/kalanlisteboyutu ise

ilk elemanı seçmek 1/n
ikinci eleman 1/n-1
.
.
.
1

Tüm bunları çarpalım.

$$P(Konfigurasyon) = \frac{1}{n} * \frac{1}{n-1} * \frac{1}{n-2} * \cdots * \frac{1}{2}* 1 = \frac{1}{n!} $$

Demekki her bir konfigurasyonun gelme ihtimali 1/n! imiş. Şunu yapmamız da mümkün, bir sürü deney yapıp her bir konfigurasyondan kaç tane geldiğini sayarız. Bunun uniform dağılmış olmasını bekliyoruz.

Şimdi de bir elemanın hangi ihtimalle kaçıncı indexte olacağını hesaplamaya geldi.

$$P(index) = \frac{n-1}{n} * \frac{n-2}{n-1} * \frac{n-3}{n-2} * \cdots * \frac{1}{2}* 1 = \frac{1}{n} $$

Her bir elemanın 0. indexte olması ihtimali 1/n miş. Sonraki elemanın İsterseniz görsel ispatına da bakabilirsiniz.

İspat kısmımız bittiğine göre gelelim grafiklere. 3, 4, 5 elemanlı diziler için python ın builtin ve fisher yates algoritması ile karıştırılmış varyasyonlar ı görselleştirelim.

Her bir diziyi medyana göre normalize etmeden standart sapma hesapladığım için büyük bir değer çıkması normal. Kıyaslamayı pythonın builtin shuffle fonksiyonuna göre yaptığımız için çok önemli değil.

Fisher yates algoritmasının özellikleri

Unbiased
İmplement etmesi basit
Her bir konfigurasyon eşit olasılıklı
In place çalışıyor

Daha ne olsun.

Böyle bir analiz yapmak durumunda kalırsınız diye kodları paylaşıyorum.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36


from math import factorial
from random import shuffle, choice
from collections import Counter
from statistics import stdev
import matplotlib.pyplot as plt

def fisher_yates(A):
 for i in xrange(len(A) - 1, -1, -1):
 j = choice(range(i + 1))
 A[i], A[j] = A[j], A[i]

def get_freq(arr, shuffle_algo, cnt):
 permutation_count = factorial(len(arr))
 enumerations = range(permutation_count)
 l = []
 for i in range(cnt):
 shuffle_algo(arr)
 l.append(int(''.join([str(i) for i in arr])))
 return enumerations, Counter(l).values()

def sub_chart(plot_number, arr, title, algo, count, color):
 plt.subplot(2, 3, plot_number)
 keys, bars = get_freq(arr, algo, count)
 plt.title(title)
 plt.xlabel("Configurations %d, Standard deviation %f" % (factorial(len(arr)), stdev(bars)))
 plt.ylabel("Total Count %d" % count)
 plt.bar(keys, bars, color=color, width=0.35)

x = 20000
sub_chart(1, [1, 2, 3], "Fisher Yates (3 elements)", fisher_yates, 6 * x, 'maroon')
sub_chart(2, [1, 2, 3, 4], "Fisher Yates (4 elements)", fisher_yates, 24 * x, 'lightslategray')
sub_chart(3, [1, 2, 3, 4, 5], "Fisher Yates (5 elements)", fisher_yates, 120 * x, 'olive')
sub_chart(4, [1, 2, 3], "Builtin shuffle (3 elements)", shuffle, 6 * x, 'maroon')
sub_chart(5, [1, 2, 3, 4], "Builtin shuffle (4 elements)", shuffle, 24 * x, 'lightslategray')
sub_chart(6, [1, 2, 3, 4, 5], "Builtin shuffle (5 elements)", shuffle, 120 * x, 'olive')
plt.show()

Conditional Formatting

Thu, 04 Mar 2021 03:00:04 +0300

Bu yazıda api tasarlarken zaman zaman karşıma çıkan bir problemi açıklamaya çalışacağım. İş uygulaması yazarken kimi özelliklerin serialize edilip edilmeyeceği başka özelliklere bağlı oluyor. Conditional Formatting adresinde bunun newtonsoft serializer için nasıl yapıldığı anlatılmış. Ben ise bunun neden yanlış olduğunu açıklamaya çalışacağım.

Bir arkadaşlık uygulaması yazdığınızı düşünün. Uygulamamızda kullanıcı bir arkadaşını bir ağa dahil edebilir. Kullanıcı arkadaşını yakın arkadaş olarak işaretleyebilir. Biz de kullanıcılara yakın arkadaş diye ön tanımlı bir grup vermiş olalım. idsi de ae057975-a838-45ff-8782-60229dd72eb4 olsun. Yazının geri kalanında bu networkten yakın arkadaş grubu olarak bahsedeceğim. Kullanıcımız bir endpoint üzerinden arkadaşlarını sorgulamak istiyor diyelim.

Server Tarafı Implementasyon 1

Problemi kabaca anladığımıza göre .net uygulaması üzerinde poco olarak nasıl ifade ettiğimize bakalım.

1
2
3
4
5
6
7


public class Friend {
 public Guid Id { get; set; }
 public string Name { get; set; }
 public Guid NetworkId { get; set; }
}

public class Root { public List<Friend> friends { get; set; } }

Bunu implement etmek için bir miktar kod yazdıktan sonra çıktımızı alalım.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15


$ curl -X GET -H "burak:apikey" host/friends
{
 "friends" : [
 {
 "id" : "67043632-a1c0-4340-8049-c1853e9a9b6f",
 "name" : "suleyman",
 "network_id" : "ae057975-a838-45ff-8782-60229dd72eb4" # yakın arkadaş grubu idsi
 },
 {
 "id" : "5e8f7662-0b8a-48ec-9883-8650448713cc",
 "name" : "faruk",
 "network_id" : "c87f259d-4034-4da5-854e-35c14ec1717d"
 }
 ]
}

Server Tarafı Implementasyon 2

Api ı bu şekilde dışarıya açtıktan sonra bir gün geliyor ürün geliştirmeden biri gelip diyor ki, Kullanıcı arkadaş listesine istek yaptığında yakın arkadaşlarının online olup olmadığını görebilsin.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11


public class Friend {
 public Guid Id { get; set; }
 public string Name { get; set; }
 public Guid NetworkId { get; set; }
 public bool Online { get; set;}

 // Eğer yakın arkadaş grubunda ise online property sini ekle
 public bool ShouldSerializeOnline() => NetworkId == GROUPS.CloseFriends.Id
}

public class Root { public List<Friend> friends { get; set; } }

Tekrar çalıştırıp sonucu görelim

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16


$ curl -X GET -H "burak:apikey" host/friends
{
 "friends" : [
 {
 "id" : "67043632-a1c0-4340-8049-c1853e9a9b6f",
 "name" : "suleyman",
 "network_id" : "ae057975-a838-45ff-8782-60229dd72eb4", # yakın arkadaş grubu idsi
 "online" : true # önceki payloaddan farklı olarak bu geldi
 },
 {
 "id" : "5e8f7662-0b8a-48ec-9883-8650448713cc",
 "name" : "faruk",
 "network_id" : "c87f259d-4034-4da5-854e-35c14ec1717d"
 }
 ]
}

Oldu gibi sanki değil mi ?

Client Side

Şimdi api geliştiren ekipte değilde client geliştiren ekipte olsaydım ne olurdu onu irdeleyelim.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11


// client application
public class Friend {
 public Guid Id { get; set; }
 public string Name { get; set; }
 public Guid NetworkId { get; set; }
 public bool Online { get; set;}
}

public class Root {
 public List<Friend> friends { get; set; }
}

RPC yaptığımızda gelen sonucu deserialize ettiğimize kabaca aşağıdakini bekliyoruz.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16


ROOT = new Root(){
 friends = new List<Friend>(){
 new Friend(){
 Id = Guid.Parse("67043632-a1c0-4340-8049-c1853e9a9b6f"),
 Name = "suleyman",
 Network_Id = Guid.Parse("ae057975-a838-45ff-8782-60229dd72eb4"),
 Online = true // beklendigi gibi true gelecek
 },
 new Friend(){
 Id = Guid.Parse("5e8f7662-0b8a-48ec-9883-8650448713cc"),
 Name = "faruk",
 Network_Id = Guid.Parse("ae057975-a838-45ff-8782-60229dd72eb4"),
 Online = <MAGICAL VALUE>
 },
 }
}

Kodda MAGICAL VALUE olan kısma ne gelecek ? Kimi serializerlar exception atıyor kimisi ise default değer ne varsa onu kullanıp geçiyor. Newtonsoft serializer sanırım default değeri kullanıyordu. Default değeri kullandığı durumda nur topu gibi bir bugınız oluyor. Kullanıcı yakın arkadaş listesinde olmadığı için online durumunun false gelmesi onun offline olduğunu göstermez.

Çözüm

Ben böyle bir durumla karşılaştığım zaman yeni bir endpoint açmayı daha uygun buluyorum. Bizim problemimiz için /closefriends olabilir. Serialization cambazlığı yapmaktansa ekstra bir endpoint daha iyidir. Fazlasıyla basitleştirilmiş bir örnek üzerinde bile bu yazıyı yazması benim için yorucu oldu. Gerçek bir uygulamada gerçek karmaşık iş kurallarına rağmen takip edecek geliştirici neler çeker bir düşünün.

Altın kuralı hatırlayalım.

A good API is not just easy to use but also hard to misuse

Transactional Stack & Recursion

Tue, 26 Jan 2021 17:00:04 +0300

Bilgisayarımdan çıkan bir başka soru ile sizinleyim. Sorumuz şu şekilde, öyle bir stack implement etmek istiyorsunuz ki bu aynı zamanda transactional davranışlar göstersin. Diğer değişle (begin, commit, rollback) fonksiyonları içeren bir stack yazalım.

Hemen örneğe geçelim.

1
2
3
4
5
6
7


> yeni transaction aç
> 5 ekle
> yeni transaction aç
> 3 ekle
> 6 ekle
> transaction ı rollback et
> transactıon ı commit et

Bunu elle işletelim.

1
2
3
4
5
6
7


> yeni transaction aç -> []
> 5 ekle -> [5]
> yeni transaction aç -> [5, []]
> 3 ekle -> [5, [3]]
> 6 ekle -> [5, [3, 6]]
> transaction ı rollback et -> [5]
> transactıon ı commit et -> [5]

Python 2.7 ne kadar tipler belli olmasa da aşağıdakine benzer bir veri yapısı kullandım.

1
2
3
4
5
6
7
8
9


class TransactionalStack:
 content = [] # stack<Any>
 nested_tx = [] # stack<TransactionalStack>
 def push(self, value: Any): pass
 def pop(self): pass
 def top(self): pass
 def begin(self): pass
 def commit(self): pass
 def rollback(self): pass

Böylelikle istediğiniz kadar iç içe transaction kullanabilirsiniz. Kodun tamamını paylaşayım.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50


class TransactionalStack(object):
 def __init__(self, content = []):
 self.content = [content]
 self.nested_tx = [self]

 def begin(self):
 tx = TransactionalStack(self.content)
 self.nested_tx.append(tx)

 def push(self, value):
 self.nested_tx[-1].content.append(value)

 def pop(self):
 last_tx_values = self.nested_tx[-1].content
 return (last_tx_values.pop() if last_tx_values else 0)

 def top(self):
 last_tx_values = self.nested_tx[-1].content
 return (last_tx_values.pop() if last_tx_values else 0)

 def commit(self):
 last_tx = self.nested_tx[-1]
 if last_tx != self:
 last_tx = self.nested_tx.pop()
 self.nested_tx[-1].content = last_tx.content
 return True
 return False

 def rollback(self):
 last_tx = self.nested_tx[-1]
 if last_tx != self:
 self.nested_tx.pop()
 return True
 return False

ts = TransactionalStack()
ts.push(4)
ts.begin() # tx1 basladi
ts.push(7) # tx1 degerleri [4, [7]]
ts.begin() # tx2 basladi
ts.push(2) # tx2 degeleri [4, [7, [2]]]
print ts.rollback() # tx2 rolledback edildi [4, [7]]
print ts.top() # tx1' en ustteki degeri 7
ts.begin() # tx3 basladi
ts.push(10) # degerleri [4, [7, [10]]]
print ts.commit() # tx3 commit edildi
print ts.top() # tx3 un en ustteki degeri
print ts.rollback() # tx2 rollback edildi
print ts.top() # tx1 en ustteki degeri
print ts.commit() # false # acik transaction kalmadi.

Darwin Project ve Bölgeler

Tue, 12 Jan 2021 06:30:10 +0300

Son 2-3 gündür Darwin Project adında battle royale tipinde bir oyun oynuyorum. Bilmeyenler için açıklamak gerekirse haritada oyuna diğer oyuncularla birlikle başlıyorsunuz. Gördüğünüz adamları vuruyorsunuz veya onlar sizi vuruyor. Çatışma çıkıyor. En son hayatta kalan kazanıyor. Oyun yapımcıları oyuncuların haritada birbirinden kaçmasını önlemek için haritayı rastgele bölgeleri kapatarak daraltıyor.

Daha önce oynadığım battle royale oyunlarında harita kare veya çember şeklinde daralıyordu. Nasıl bir şeçim yaparsanız yapın oyuncuların erişelemeyecek alanda olmamasını garanti ediyordu. Bu oyunda ise harita 7 tane altıgen bölgeden oluşuyor. Merkezde bir altıgen ve kenarlarına bitişik şekilde başka altıgenler var.Desen olarak bal peteği şeklinde.

Şeklinde bir yerleşim var. Soldan sağa, yukarıdan aşağıya 0 dan 6 ya doğru numaralandırdığımızı düşünelim. Paintte çizmeme gerek yok sanırım.

Eğer 0, 3, 6(y = -x denklemi doğrultusu) bolgelerini kapatırsanız 2 numaralı bölgedeki adamla 4 numaralı bölgedeki adam birbiri ile çatışma şansını kaybediyor. Tabiki bu durumu istemiyoruz.

Oyun programcısı ben olsam oyundaki haritayı nasıl daraltırım diye düşündüm. 2 tane yöntem buldum

Tarjan connected components algoritması ile o anki bridgeleri bulabiliriz. Bridge olmayan bir vertexi seçip graphtan sileriz.
Rastgele bir vertex seçip onu ortadan kaldırırız ve connected componentları sayarız. Eğer component sayısı birden fazla harita segmente olmuş demektir. Aslında ilk yöntemin aynısı ama implement etmesi daha kolay.

Ben 2. seçeğini seçtim. Aşağıda python implementasyonunu bulabilirsiniz.

Çözüm

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68


from random import randrange
from itertools import permutations
from collections import defaultdict

class Graph(object):
 def __init__(self, edges, n): # initialize graph
 self.free_zones = range(n)
 self.g = defaultdict(list)
 for e in edges:
 self.g[e[0]].append(e[1])
 self.g[e[1]].append(e[0])

 def dfs_visit(self, visited, vertex_number): # dfs
 visited[vertex_number] = True
 for neighbor in self.g[vertex_number]:
 if not visited[neighbor]:
 self.dfs_visit(visited, neighbor)

 def is_connected(self): # check if it is segmented into two or more region
 if len(self.g) <= 1:
 return True

 c = 0
 visited = dict([(i, False) for i in self.g])

 for vertex in self.g:
 for neighbor in self.g[vertex]:
 if not visited[neighbor]:
 c += 1
 self.dfs_visit(visited, neighbor)

 return c <= 1 and all(visited.values())

 def delete_vertex(self, zone): # remove zone from current configuration
 del self.g[zone]
 for key in self.g:
 for i in self.g[key]:
 if i == zone:
 self.g[key].remove(zone)

 def next_zone(self): # get new zone id to forbid
 last_valid_configuration = self.g
 index = randrange(len(self.free_zones))
 zone = self.free_zones[index]

 if not self.is_connected():
 self.g = last_valid_configuration
 return self.next_zone()

 self.free_zones.pop(index)
 return zone

 def is_valid_order(self, order): # checks pre given order satisfies the property of reachable
 for c in order:
 self.delete_vertex(int(c))
 if not self.is_connected():
 return False
 return True

edges = [(0, 1), (0, 2), (0, 3), (1, 3), (1, 4), (2, 3), (2, 5), (3, 4), (3, 5), (3, 6), (4, 6), (5, 6)]
perms = [''.join(p) for p in permutations('0123456')]
valid_perms = []
for perm in perms:
 g = Graph(edges, 7)
 if g.is_valid_order(perm):
 valid_perms.append(perm)

print len(valid_perms) # 2160 sonuc varmış

Olası İyileştirmeler

Oyunu geliştiren ekipte olsam bunu muhtemelen hardcoded olarak kaynak kodun içinde tutardım. Her maç başlangıcında bir tane sıralama seçip daha sonra oyun içinde hesaplamakla uğraşmazdım.

0..6 arasındaki sayıları 4 bitle ifade edelim. Bit compression yapması kolay olur. 7 tane bölge için 7 tane sayıya ihtiyacımız var. Her oyun için 2160 tane geçerli konfigurasyon olduğunu bildiğimize göre 4 * 7 * 2160 / (8bit * 1024bytes) ~ 7.4 KB bellek karşılığında böyle bir hesaplama yapma zahmetinde kurtuluruz.

Düzeltme

Kodu inceleyen bir arkadaşım daha basit bir yöntem önerdi. Açık alan sayısı ile bir tek dfs-visit ile gezdiğimiz eleman sayısı eşitse haritada sadece 1 tane connected component vardır. Bu durumda aşağıdaki gibi düzeltme yapabiliriz.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10


 def is_connected(self):
 visited = set()
 self.dfs_visit(visited, choice(self.free_zones))
 return len(visited) == len(self.free_zones)

 def dfs_visit(self, visited, vertex_number):
 visited.add(vertex_number)
 for neighbor in self.g[vertex_number]:
 if neighbor not in visited:
 self.dfs_visit(visited, neighbor)

Palindrom Problemi ve Bit

Sat, 01 Aug 2020 22:23:10 +0300

Arşivden çıkan bir başka probleme bakalım.

Soru metnini yine tam hatırlayamıyorum ancak aşağıdakine benzerdi.

Oyun-sever alex bir string oluşturuyor.

Önce alfebenin ilk harfini yazıyor. Sıradaki harfi yazdıktan sonra o harfe kadar yazdıklarının palindromunu metnin sonuna ekliyor.

Alex a harfini yazdı ve sıradaki harfi yazdıktan sonra önceki kısmın palindromunu ekledi.

aba

İşlemi tekrarlayalım.

abacaba
abacabadabacaba
abacabadabacabadabacabadabacaba

bu işlemi alfabedeki tüm harfler bitinceye kadar tekrarlıyor.

Bizden istenen input olarak verilen bir positif tamsayı n için metnin n. elemanını bulmak. 1 <= N < 2^27

Çözüm

Problemi ağaç şeklinde ifade edersek root eleman z karakteri olur. z karakteri 2 tane y node u içerir. her bir y node u 2 şer tane x içerir. Bu şekilde leaf nodeların hepsi a karakteri olur.

Eğer dikkatlice incelersek

1. karakter a
2. karakter b
4. karakter c
8. karakter d
.
.
.
2^26. karakter z

Problemimiz şuna dönüştü. Input değeri binary olarak ifade edip right most set bitin karşılık geldiği indexi bulduğumuzda, alfabedeki indexinci karakter bize metindeki n. karakteri verir.

Böylelikle problemi O(Bit Count) zamanda çözebildik. Bit işlemleri genellikle hardware seviyesinde desteklendiği bunları yapabilecek cpu instructionlara sahip oluyor. Bunu bildiğimize göre O(1) zamanda çözülmüştür diyebiliriz.

1
2
3
4
5
6
7


#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

int main(){
 int N = 350;
 printf("%c\n", (char)(96 + ffs(N));
}

Trapping Rain Water

Wed, 29 Jul 2020 12:34:58 +0300

Trapping rain water ilk bakışta görmek zor ancak şu şekilde düşünülebilir.

Engel uzunluklarını B dizisi ile ifade edelim. Herhangi bir i noktasındaki biriken su miktarına X(i) dersek

$$ X(i) = Min( max( B[k] k > i) , max(B[k] k < i ))) - B[i] $$

Bir noktanın sağındaki ve solundaki en uzun engelleri önceden hesaplarsak biz O(n) zamanlı çözümü verir.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16


int trap(vector<int>& arr) {
 int fw = 0, bw = 0, sum = 0, len = arr.size();
 int forward[len], backward[len];

 for (int i = 0; i < len; i++){
 // noktanın solundaki en uzun engel uzunluğu
 fw = max(arr[i], fw), forward[i] = fw;
 // noktanın sağındaki en uzun engel uzunluğu
 bw = max(arr[len - i - 1], bw), backward[len - i - 1] = bw;
 }

 for (int i = 0; i < len; i++)
 sum += min(forward[i], backward[i]) - arr[i];

 return sum;
}

Friend Circles

Wed, 29 Jul 2020 12:00:04 +0300

Soru: Bir grup insan birbiri ile arkadaş oluyor, Arkadaşlıklar geçişken olduğuna göre verilen input sonucu kaç tane farklı arkadaşlık networku oluşur. Geçişkenliğin tanımını yapalım A ile B, B ile C arkadaş ise A ile C arkadaştır.

Çözüm

Klasik bir disjoint set problemi. Her bir arkadaşlık ekleme(merge) işlemi yaparken iki kişi aynı networkte değilse network sayısı bir azalır.

Çözüm alternatifi olarak her bir insan için dfs-visit çalıştırıp her bir connected component için network sayısını her seferinde bir artırabilirsiniz.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30


#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

int c;
int solve(vector<vector<int>>& M) {
 int n = M.size();
 c = n;

 vector<int> v(n);
 for(int i = 0 ; i < n ; i++) v[i] = i;

 for (int i = 0; i < n; i++)
 for (int j = 0; j < n; j++)
 if (M[i][j] == 1 && i != j)
 merge(v, i, j);

 return c;
}

int root(vector<int>& v, int x){
 return v[x] == x ? x : v[x] = root(v, v[x]);
}

void merge(vector<int>& v, int a, int b){
 int x = root(v, a);
 int y = root(v, b);

 if( x != y )
 v[x] = y, c--;
}

Görselleştirmesini graphviz kullarak yapalım.

Graphviz çizimini nasıl yaptığıma dair kodu buraya bırakıyorum.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37


from graphviz import Digraph, Graph

dot = Digraph(format='png')
N = 10
id = range(10)

for i in id:
 dot.node(str(i), shape="circle")

def root(i):
 while i != id[i]:
 id[i] = id[id[i]]
 i = id[i]

 return i

def union(id, p, q):
 i = root(p)
 j = root(q)
 id[i] = j
 dot.edge(str(i), str(j))


def find(id, p, q):
 return root(p) == root(q)

union(id, 0, 1)
union(id, 1, 2)
union(id, 3, 4)
union(id, 5, 6)
union(id, 7, 8)
union(id, 3, 9)
union(id, 1, 8)

print find(id, 1, 6)

dot.render("graph.gv")

Asal Sayı Problemi

Mon, 27 Jul 2020 12:53:10 +0300

Bilgisayarımdaki arşivden çıkan bir başka soru ile karşınızdayım. Soru metni elimde yok ama hafızam beni yanıltmıyorsa aşağıdaki gibiydi. Alice ve Bob kendi aralarında bir oyun icat ediyorlar. İki arkadaş 1..10^9 arasındaki bazı asal sayıları bulmak istiyorlar.

Alice: sadece 1,3,5 rakamlarından oluşan asal sayıları sayıyor. Diğer değişle sayının tüm basamakları 1,3,5 rakamından biri olmak zorunda. Bob: sadece 5,7,9 rakamlarından oluşan asal sayıları sayıyor.

İkisi de işlemlerini bitirince buldukları asal sayı miktarını karşılaştırıyor. Kim daha fazla asal sayı bulursa o kazanıyor.

Beklenen girdi: yok. Beklenen çıktı: kim kazandıysa onun adını basıyoruz (Alice veya Bob)

Çözüm

Problemdeki input single pass için çok büyük. Dolayısı ile daha iyi bir çözüme ihtiyacımız var. Sadece 1, 3 ve 5 rakamlarından oluşan tüm tam sayıları bulalım.

Bunun için ağacımsı bir yapı kullanabiliriz ki bize O(2^n) gibi bir karmaşıklık verir. n çok büyük olmadığı için kolayca hesaplayabiliriz.

Basamak sayısı 3 olduğu için perfectly balanced ternary tree oluşturduğumuzda elimizde (3^10 - 1) / 2 = 29524 tane değer olur. Bu sayıları depolamak gibi bir derdimiz yok geldiği gibi işleyebiliriz. Asallık testi için klasik O(sqrt(n)) kompleksitesine sahip bir algoritma kullanırsak tamamız.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39


#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

int r = 0; // result

// primality check
bool isPrime(int n) {
 if (n <= 1) return false;
 if (n <= 3) return true;
 if (n % 2 == 0 || n % 3 == 0)
 return false;

 for (int i = 5; i * i <= n; i = i + 6)
 if (n % i == 0 || n % (i + 2) == 0)
 return false;
 return true;
}

// Perfectly balanced ternary tree recursion
void primes(vector<int>& rr, int val , int level) {
 if (level == 10) return;
 r+=isPrime(val);
 for (int i = 0; i < rr.size(); i++)
 primes(rr, val * 10 + rr[i], level + 1);
}

int main() {
 vector<int> s = {1,3,5};
 vector<int> t = {5,7,9};

 primes(s, 1, 0);
 r*=-1;
 primes(t, 1, 0);

 if(r > 0) cout << "Alice";
 else cout << "Bob";

 return 0;
}

Lockdown ve Beklenen Değer

Mon, 27 Jul 2020 05:12:00 +0300

Geçmiş yarışmaların sorularını çözerken Lockdown problemi dikkatimi çekti. Bicoyu ve Fakoyu aradan çıkarıp problemi çevirelim. Elimizde N ve M yüzlü iki hilesiz tane zar var. Bu zarları birlikte atıyoruz. Sonuçlarımız a ve b olsun. Bu çıkan sonuçların mutlak değerini bir s değişkeni üzerinde topluyoruz s += |a-b|.

Zarların toplamının en az K olması için beklenen zar atım sayısı nedir ?

Kısıtlar: 2<=N<=100, 2<=M<=100, K<10^9

Problemin çözümü

Beklenen değer için denklem sistemimizi yazalım.

$i=0..max(N,M)-1$

$p[i], |a-b| \text{ değerinin gelme ihtimali olsun.}$

$d[i], |a-b| \text{ değerinin kendisi olsun.}$

$$ E[0] = 0$$

$$E[n] = 1 + \sum_{i=0}^{max(N,M)-1} p[i] * E[n - d[i]]$$

Problemimiz buraya kadar çözülmüş gibi duruyor. Ancak n - d[i] ifadesinde d[i]=0 olursa sonsuz döngüye girer. Denklem sistemimizi 0 dan kurtaracak şekilde çözersek.

$$E[n] = 1 + p[0] * E[n] + p[1] * E[n-1] \cdots$$

$$E[n] - p[0] = 1 + p[1] * E[n-1] \cdots$$

$$E[n] = \frac{1 + p[1] * E[n-1] \cdots}{1-p[0]}$$

$$E[n] = \frac{ 1+\sum_{i=1} p[i] * E[n - d[i]]}{1-p[0]}$$

Bunu recurrence relation haline getirirsek

$$E[n] = \begin{cases} 0 & \text{if $n\leq0$} \\ \frac{1}{1-p[0]} & \text{if $n=1$} \\ \frac{1}{1-p[0]} + \sum_{i\neq0} \frac{p[i]}{{1-p[0]}}* E[n - d[i]] & \text{if $n>1$} \end{cases}$$

Buraya kadar olan kısmın kodunu yazalım.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38


#include <bits/stdc++.h>
#define maxSize 5
using namespace std;

double p[maxSize];
double d[maxSize];
map<double,double> dp;

double E1(int k, int size){
 if(k <= 0) return 0; // base condition
 if(dp.find(k) != dp.end()) return dp[k];

 double tot = 0;
 for(int i = 1; i < size; i++)
 tot += p[i] * E1(k - d[i], size) / (1 - p[0]);

 return dp[k] = tot + 1. / (1 - p[0]);
}

int main(){
 int N = 3;
 int M = 3;
 int K = 20;
 int size = max(N,M);

 map<int,double> freq;
 for(int i = 1; i <= N; i++)
 for(int j = 1; j <= M; j++)
 freq[abs(i-j)]++;// frekanslar

 for(auto c: freq)
 p[c.first] = (double)c.second / (double)(N*M);// olasiliklar

 for(int i = 0 ; i < size ; i++)
 d[i] = i; // Adim sayilari

 cout << E(K,size) << endl;
}

Bu bize N in çok büyük olmayan değerleri için doğru sonucu verecektir. Ancak problemde K sayısı büyük olduğu için lineer yöntemlerden birini tercih edemeyiz. Kendini tekrar eden homojen lineer denklem sistemimizin n. elemanını arıyorsak matrix çarpımından faydalanabiliriz.

N = 3, M = 3 seçersek

$$ F[n] = c1 * F[n-1] + c2 * F[n-2] + k$$

şeklindeki bir recurrence ilişkinin n inci elemanı bulmak istiyorsak.

$$\begin{bmatrix} F[n] \\ F[n-1] \\ F[1] \end{bmatrix}= \begin{bmatrix} c1 & c2 & 1 \\ 1 & 0 & 0 \\ 0 & 0 & 1 \end{bmatrix}^{n-3}* \begin{bmatrix} F[3] \\ F[2] \\ F[1] \end{bmatrix}$$

Bu eşitliği kullanarak Fast Matrix Exponentiation ile $O(max(N,M)^3 log K)$ zaman karmaşıklığıyla çözümü bulabiliriz.

Inputlar değişken olmasaydı verilen değerler için generating function hesaplayarak O(1) çözüm elde edebilirdik.

Hamiltonian Cycle

Mon, 27 Jul 2020 02:28:08 +0300

Bilgisayar temizliği ve organizasyonu işlerine bulaştım. Arşivimden çıkan bir problemi paylaşmak istiyorum.

Kim olduğunu hatırlamamakla beraber IBM olabilir, kodlama mülakatında aşağıdaki problemi sormuştu.

Size N elemanlı bir string dizisi veriliyor. Sizin amacınız ise her kelimenin son harfinin bir sonraki kelimenin ilk harfi olacak şekilde N elemanlı bir döngü bulmanız ve bu döngüyü cevap olarak ekrana bastırmanız.

1
2


arr = [ "ab", "az", "ba", "za"];
// Dogru konfigurasyonu ab -> ba -> az -> za -> ab;

Bu problem literatürde hamiltonian cycle olarak geçiyor. Bir vertexten başlayıp tüm vertexleri sadece bir defa gezerek başladığınız noktaya geliyorsanız buna hamilton cycle deniyor.

Mülakat sırasında doğru implementasyonu yapamamıştım. Backtracking kısmını unuttuğum için segfault alarak elenmeyi garantiledim.

Mülakattan sonra salim kafayla oturup tekrar çözdüm. Basitçe dfs + backtracking ile çözülüyormuş. Açıklamaları comment olarak ekledim.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68


#include <bits/stdc++.h>
using namespace std;

int isValidNextVertex(vector<vector<int>>& G, vector<int>& P, int v, int pos) {
 // Bir once eklenen vertex in komsusu degilse bizim isimize yaramaz.
 if (G[P[pos - 1]][v] == 0)
 return 0;

 // Vertex hali hazirda path e eklendiyse bizim isimize yaramaz.
 for (int i = 0; i < pos; i++)
 if (P[i] == v)
 return 0;

 return 1;
}

int hamiltonian(vector<vector<int>>& G, vector<int>& P, int n) {
 // Turumuz bittiyse, buldugumuz son elemandan ilk elemana bir yol olup olmadigina bakalim.
 if (n == G.size())
 return G[P[n - 1]][P[0]] == 1;

 for (int i = 1; i < G.size(); i++) {
 if (isValidNextVertex(G, P, i, n)) {
 P[n] = i; // vertexi yola ekleyelim.
 if (hamiltonian(G, P, n + 1))
 return 1;
 P[n] = -1; // backtrack, ayni arama uzayina tekrar girmemek icin.
 }
 }

 return false;
}

vector<int> findPath(vector<string>& words) {
 int n = words.size();

 vector<vector<int>> G(n, vector<int> (n, 0)); // komsuluk matrisi
 vector<int> P(n, -1); // Takip edeceğimiz vertexlerin idleri
 P[0] = 0; // ilk dugum olarak 0 dan baslasin.

 // Graphımızı oluşturalım.
 for (int i = 0; i < n; i++)
 for (int j = 0; j < n; j++)
 G[i][j] = words[i][words[i].size() - 1] == words[j][0];

 if (hamiltonian(G, P, 1))
 return P;
 return vector<int>(0);
}

int main() {
 vector<string> words = { "esra", "tahir", "mahmut", "faruk", "raziye", "kerim", "akif" };
 vector<int> path = findPath(words);

 int size = path.size();
 if (size == 0) {
 cout << "NO" << endl;
 return 0;
 }

 cout << "YES" << endl;
 for (int i = 0; i < size; i++){
 if (i < size - 1) cout << words[path[i]] << " ";
 else cout << words[path[i]];
 }

 return 0;
}

Basit Bir Olasılık Sorusu

Sat, 25 Jul 2020 00:19:02 +0300

Elimizde 2 tane endüstriyel elektrik süpürgesi üreten fabrika var. Bunlara A ve B diyelim.

Her iki firmada aynı oranda “İYİ” süpürge üretiyorlar. Firmaların “İYİ” süpürge üretme olasılığı eşit ve %10 olsun.
B firması A firmasının 4 katı kadar süpürge üretiyor. Bir diğer deyişle satın alınabilecek tüm süpürgeler (A %20, B %80) oranında dağılıyor.
Piyasadaki tüm elektrik süpürgelerini bu 2 firma üretiyor. “İYİ” süpürgeler diğer süpürgelerden 5 kat uzun ömürlü.
Ancak üretici firmalar hangi süpürge “İYİ” bilmiyorlar.
Üretici firmalar siz süpürgeyi satın almadan önce onun “İYİ” olup olmadığını kontrol etme şansı veriyor. Ancak her bir süpürgeyi kontrol etmek size bir ücrete mal oluyor. Problemin basit olması için kontrol eden kişinin %100 doğrulukla “İYİ” olup olmadığını bildiğini varsayalım.

Aşağıdaki soruları cevaplayalım.

Firma ismine bakmaksızın rastgele alınan süpürgenin iyi olma olasılığı nedir?
Eğer sadece iyi süpürgelerden oluşan bir süpürge envanteriniz varsa envanterin içinden rastgele seçilen bir süpürgenin A firmasına ait olma ihtimali nedir?
Bir satın alma sürecinde hangi firmanın ürettiği süpürgelere öncelik verilmelidir?
Eğer bir gün patron envanterde 2 firmanın süpürgelerinin eşit miktarda olmasını isterse tutumunuz ne olur?

Cevaplar

Firmalar eşit oranda (%10) iyi süpürge ürettiği için A ve B firmasından rastgele alınan bir süpürge %10 ihtimalle iyi çıkar.
Bu noktada tüm pazardaki süpürge miktarına benzer bir dağılım gösterir. %20 ihtimalle iyi A firmasına aittir.
Firmalar eşit oranda iyi süpürge ürettiği için birine veya diğerine öncelik vermek anlamsızdır.
Bu sorunun cevabını bir tek şekilde vermek mümkün değil. Aşağıda detaylıca anlatmaya çalıştım.

Örneklemden iyi bir süpürge aldığınızda bir sonraki iyi süpürgeyi bulma ihtimaliniz düşer.

A firması 200, B firması 800 süpürge üretmiş olsun.

Hatırlayalım A firmasından iyi bir süpürge bulma ihtimaliniz 0.1 di. 200 süpürgenin içinden iyi süpürgeyi buldunuz. elinizde 199 tane süpürge 19 tane iyi süpürge kaldı. Bu durumda 19/199 ihtimalle iyi bir süpürge bulursunuz. Bir sonraki denemenizde 18 / 198 kontrol etme sayınız arttığı zaman maliyet sizin için artacaktır. Geriye kalan iyi süpürge sayısı 0 a yaklaştığında kontrol etme sayınız A firmasının ürettiği süpürge sayısına eşit olacaktır.

Sorumuzda matematiksel işlemleri değil bu durum karşısında nasıl tepki vereceğimiz soruluyordu.

Bunun matematiksel olarak mantıksız olduğunu savunurum: Duygusal zeka ile karar vermemenizi takdir ediyorum. Oran değişmese bile B firmasının iyi süpürge arzı daha yüksek. Bu sebeple B lerin çoğunlukta olması doğaldır.
Bu fikir bana da hoş geldi. Neden yapılmasın ki ?

Çünkü mantıksız. Eğer amacınız iyi süpürgelere erişmekse envanterinizin, tüm süpürge uzayındaki A ve B dağılımına yakın olması gerekir ki maliyetleriniz düşsün. Çeşitli sebeplerle firmaların eşitliğini savunabilirsiniz ancak bu sizin amacınızın üzüm yemek değil bağcıyı dövmek olduğunu gösterir.

Geleneksel Web

Fri, 19 Jun 2020 23:12:33 +0300

2000 yılını dahil edersek yaklaşık 20 yıldır aktif olarak bilgisayar ve web uygulamalarını severek kullanıyorum. Yazının ismini aslında ‘Muhafazakar Web’ yapacaktım ama muhafazakarın kelime anlamının esneyebileceği için geleneksel web dedim. 2020 yılında geldiğimiz şişirilmiş web uygulamaları beni rahatsız etmeye başladı. Bu yazıda bunlara değinmeye çalışacağım.

Bugün bana gönderilen bir haber linkine tıkladım. Telefon web sitesini açıp açmamakta biraz tereddüt ettikten sonra sayfayı yüklemeye başladı. Tahmini olarak 10MiB veri transferi yaptıktan sonra web sitesine eriştim. Web sitesine girince bilgiye erişeceksiniz diye bir husus yok.

İçeriğe erişmek için izlediğim adımları sıralayayım.

Biz cookie kullanıyoruz bak bilgin olsun lightbox ını kapattım.
Browser bildirimi görderme istediğine hayır dedim.
Mail listesine abone olmak istemediğine dair bir buton tıkladım.
Fullscreen olarak çıkarttığı reklamı kapattım.
Adblocker ı kapatmamı istedi.

Eh yeter artık !! Sonucu merak ederseniz. Evimdeki routerım da kara listeye girmeye hak kazandı.

Bakmak istediğim sey 2 saniye yukarıdaki işlemleri sırası ile yapmam 1 dakika. İdeal bir web sitesinin nasıl olacağını görmek isteyenler için gelsin. https://motherfuckingwebsite.com/

Codeforces Contest Fetcher

Tue, 04 Feb 2020 02:01:20 +0300

Programlama yarışmalarına katılıyorsanız yarışma ortamının size sağladığı editoru kullanmak yerine kendi bilgisayarınızda kod yazıyorsanız karşınıza zaman almayan ancak terkarlı bir dizi işlem çıkıyor.

Daha önceden yazmış olduğunuz template kodunu soru ismiyle başka dizine kopyala.
IDE veya metin editoru ile ilgili soruyu aç.
Soruyu çözecek kodu yaz.
Derle çalıştır.
Test sonuçları ile kendi çözümünü karşılaştır.
Yarışma bitince soruları düzgün şekilde arşivle.

Yarışmalara katılma sıklığım arttığı için bu işlemleri tekrar tekrar yapmaktan sıkıldım. Hatta yarışma sonrası çözdüğüm soruları düzgün şekilde dizinlemediğimi farkettim.

Bunun için codeforces platformuna özel bir takım scriptler yazdım. Biri yarışma başladığı tüm sorulara ait tüm caselerini yarışma numarası şeklinde isimlendirmiş dizine indiriyor ve template olarak belirlediğiniz dosyadan soru ismiyle boş dosya oluşturuyor.

Diğer ise yazdığınız kodu derleyip çalıştırıp test caseleri ile karşılaştırıyor. Kodu kendi bilgisayarımda çalışacak şekilde cpp için yazdım ancak isterseniz kendi çalıştığınız dile uygun hale getirebilirsiniz.

Yeni Bilgisayar

Wed, 22 Jan 2020 20:47:05 +0300

İş için genelde taşınabilir olan dizüstü cihazları kullanmak durumunda kaldım. Ancak dizüstü bilgisayarlar yerden tasarruf etmek adına limitli performans gösterebiliyorlar. Masaüstü bilgisayar işlemcileri ile aralarında kendi gözlemime göre yüzde 50 nin üzerinde performans uçurumu oluyor. Performans probleminin az olduğu workstation laptopların fiyatları, desktopların kat ve kat fazlası olduğu desktop toplama arayışı içine girdim. Hali hazırda kullandığım emektar MSI laptopımı sadece mobilite gereken işler için ayırmaya karar verdim. Bilgisayar toplarken hangi adımları takip ettiğimi sizinle bu yazıda paylaşmak istedim.

OEM Parçaları

Nelere Dikkat Ettim ?

Kolay taşınabilir olması. Nakliye sırasında içinde sallanacak veya ağırlığından ötürü anakartı kırabilecek parça olmaması.
Üzerine çalıştığım projelerin 1 dakika altında derlenip çalışmaya hazır olması. Çok kompleks şeyler yapmıyorum.
Dönen parça içermemesi (cdrom, harddisk, çok fazla fan)
Az ses çıkarması.
Yuksek IO hızı
Kolayca parça ekleyip çıkarılabilmesi
Gereksiz kablo fazlalılığı olmaması
Gerektiğinde ram ve disk artırımı yapılabilmesi
USB 3.0 portlarına sahip olması

Kasa

Kasayı alırken aklımda uzun yıllar kullanabileceğim ama çok yer kaplamayan bir model vardı. MATX form faktörüne sahip ve aynı zamanda kübik kasa sayısı az olduğu için seçim yapmam çok zor olmadı. Havalandırma ve kablolama kolaylığından ötürü Thermaltake Core-v21 i seçtim. Kasa kendi ile beraber 20 inch ön fan ile beraber geliyor. Yukarıdaki resimde göreceğiniz üzere alt ve üst olmak üzere 2 kompartımandan oluşuyor. Kablo kalabalığını ve güç kaynağını alt tarafa koyuyorsunuz. Hem yatay hem dikey şekilde konumlandırılabiliyor olması, hem 6 tane harddisk slotu bulunması olası upgradeler açısından oldukça kullanışlı oldu. Şimdilik sadece 1 tane nvme disk kullanıyorum ancak depolama ihtiyacımın artması durumundunda 25 TB a kadar disk eklemesinde bulunabilirim. OEM parçaları değiştirsem bile önümüzdeki 10 yıl içinde bu kasayı kullanmayı planlıyorum.

Anakart, İşlemci ve Ramler

İşlemci olarak 3.6 GHz - 4.9 Ghz aralığında overclock edilebilen intel core i7-9700K (1151 socket) kullanıyorum. Kendi dahili grafik kartı ile 4k60fps ya kadar çözünürlük desteği veriyor. Hyperthreading desteği yok. Hyperthreading desteği olmasının benim için çok önemi de yok. Sanallaştırma çözümleri kullanmayacağım nihayetinde. Reviewlere baktığım zaman oyun performansının iyi olduğunu okudum. Benim için yeterli geldi.

Server donanımı toplamadığım için kazıklanmadan alabileceğim en iyi çok amaçlı anakartın gaming serisi bir anakart olacağını zaten biliyordum. Ramleri overclock ettiğimde yüksek frekanslara kadar çıkabilmesi, kendi raid kontrolcusu içermesi ve 2 tane nvme desteği olması beni etkilemek için yetti. 2 tane pcie16 ve 2 tane pcie mini express slotu var. Ekstra ses kartı, nic veya game capture card eklemek istesem bu slotlardan birini kullanabilirim. 2x16 GB RAM toplam 32GB bellek bulunuyor.

Disk

Disk bilgisayarın performansını belirleyen parçalardan biri dolayısı ile burda çok fantaziye girmedim ve genel olarak kabul görmüş bir disk seçtim. Çok fazla medya barındırmıyorum ve video işleme işlerinde bulunmuyorum. Samsungun 970 evo m.2 modelinin 250 GB depolama ünitesini aldım. Yaptığım testlerde 1.8 GB/s yazma ve 2.6GB/s okuma performansı verdiğini gördüm. 250 gb ı az bulabilirsiniz ama benim için yeterli. Aile içinde dosya paylaşımları ve benzeri işlemleri modemin sağladığı uygulama ile ssd external disk üzerinde tutuyorum.

İşlemci Soğutucu

Kararsız kaldığım konulardan birisi işlemci soğutucusu idi. Kule tipi hava soğutma almak istedim ancak taşınma durumlarında çıkarmak paketlemek termal macun gibi dertlerle uğraşmaktansa uygun fiyatlı kapalı devre su soğutmayı tercih ettim. Topladığım bilgisayara dair pişmalığım olan Akasa Venom a20. Kendisi aslında soğutma işini fena yapmıyor anca su pompası full devir çalıştığı için biraz uğultu yapabiliyor. Tekrar yerleşik hayata geçtiğim zamanlarda ilk işim kendisi ile yollarımı ayırmak olacak.

Güç Kaynağı

Güç kaynağını sürekli değiştirmemek adına Corsair HX1000W olarak aldım. Moduler olması gereksiz kablo kalabalığından kurtarıyor. Günlük kullanımda çok fazla güç çekmiyorum ancak çift ekran kartı gibi fantazilere girişirsem tekrar güç kaynağı almak zorunda kalmak istemedim. Ayrıca belirli bir sıcaklığa kadar fanı devreye sokmaması da güzel özelliklerinden biri.

Overclock

İşlemciyi 4.2 GHz ve Ramleri 3000 MHz hızında çalıştıracak şekilde overclock ettim. Sıcaklık nedeniyle problem yaşamamak için yazın sıcak günlerinde yaptığım yük testlerinde işlemci tüm çekirdekler %100 yüklü iken 55-60°C arasında seyrediyor. Ramleri memtest ile kontrol ettiğimde bir problem ile karşılaşmadım.

Güç Tüketimi

Elimde wattmeter olmadığı kesin bir rakam veremiyorum. Ortalama bir bilgisayarın tükettiğinden fazla tüketmiyordur. Fanların pulse witdh modulation ve yeni nesil işlemcilerin intermittent çalışmasından ötürü güç tasarrufu yaptıklarını biliyorum. Çektiğim güç, güç kaynağının efektif aralığında olmadığı için tasarrufbiraz az oluyordur. O kadarı kadı kızında da olur. Bilgisayarın beslemesi gereken çok fazla component ve ekran kartı olmadığı için ortalama bir son kullanıcı bilgisayari kadar elektrik tükettiğini söyleyebilirim. Elektrik faturalarıma olan etkisini ben farkedemedim.

İşletim Sistemi

İşletim sistemi olarak Ubuntu 19.04 kullanıcı arayüzü olarak gnome kullanıyorum. Parça uyumsuzluğu yaşamadığım için kendimi şanslı addediyorum.

Fiyat

Merak edenler fiyatını sordu. Parçaların tek tek fiyatını hatırlamıyorum ancak toplamda bana 9000 TL ye geldi. Parçaları yerli satıcılardan aldığımı da belirteyim.

Son Not

Bu topladığım cihaza workstation diyemem. ECC Ram ve birden fazla cpu desteği yok. Hatta ekran kartı bile yok. Workstation demek için gereken şartları sağlamıyor lakin son kullanıcı için oldukça güçlü ve fiyat olarak workstationlara nazaran daha karşılanabilir olmasıyla beni tatmin etti. Parça arızalanması veya yeni ihtiyaçlarımın oluşması dışında önümüzdeki 10 yılı benimle beraber geçireceğini düşünüyorum. İlerleyen zamanlarda parça ekleme, çıkarma, değiştirme durumu olursa bu yazıyı tekrar güncellerim.

Bu bilgisayarı toplarken değerli fikirlerini paylaşan arkadaşım Basri Potur ’ a teşekkür etmek isterim.

Nginx İle Force Download

Mon, 20 Jan 2020 19:00:00 +0300

Browserlar akıllandıkça, farklı dosya uzantıları için default aksiyonu değişiyor. Eskiden mp4 tipindeki bir uzantı gördüğü zaman default olarak indirmeye çalışırdı. Şimdilerde ise varsayılan olarak oynatmayı deniyor. Keza pdf için de aynı şey geçerli.

Statik dosyalara content-disposition header ı eklemek ne sürebilir? Ben de sizin gibi 5 dakika alacağını düşünmüştüm ancak yarım saat nginx dokumantasyonu okuduktan sonra fikrim değişti.

Aşağıdaki nginx konfigurasyonu bir subdirectory içindeki dosyaları listeliyor ve seçtiğiniz dosyalar mp4 veya pdf ise Content-Disposition header ı ekliyor.

Nginx Konfigurasyonu

1
2
3
4
5
6
7
8


location /bindaddress {

 # force it to download
 if ($request_filename ~ "^.*/(.+\.(mp4|pdf))$"){
 set $fname $1;
 add_header Content-Disposition 'attachment; filename="$fname"';
 }
}

Sehven

Mon, 02 Apr 2018 12:41:11 +0000

Türk Dil Kurumunun verdiği tanıma bakalım.

Dalgınlık veya unutkanlık sonucu oluşan yanlışlıkla.

Son zamanlarda hizmet aldığım kurumların favori kelimesi. Terslik oldu ama unutalım mı şekerim? anlamı taşıyor. Bu sihirli sözcüğü kullanarak her türlü hatayı öznesinden ayırabiliyorsunuz. Bir nevi ben yapmadım miki yaptı durumu.

2 gün öncesinde başımdan geçen bir olayı aktarmak istiyorum. Müşterisi olduğum banka vadesiz mevduat hesabımı onayım olmadan vadeli mevduata çevirmiş. Avukat değilim lakin bu işlemin suç unsuru teşkil edeceğini biliyorum. İlgili bankanın çağrı merkezinden yapılan işlemin geri alınmasını talep ettim. Vadeli mevduat hesabımı kapattım. Şikayet kaydı oluşturdum. Şikayet kaydı sonucunda aldığım cevap

Yapılan incelemede 30.03.2018 tarihinde Şubeniz tarafından sehven vadeli hesap açılışı yapıldığı tespit edilmiştir.

Arkadaşım çıldırdın mı? Bankasın sen, kişilerin izni olmadan işlem yapmamak için oradasın. Müsait zamanda bankaya gidip hesabını sormaya kalktığımda ama sehven olmuş beyefendi uzatmayalım cevabını alacağımdan eminim.

Pişkinliğin adı sehven olmuş. Yersen.

Process.cs Interoperability

Wed, 18 Oct 2017 12:51:04 +0000

Geçtiğimiz hafta acceptance testlerimizi yazarken in house gelistirilen bir test aracını başlatıp stdout dan çıktı alacak test adapter’ı yazma ihtiyacımız oldu. Windows ortamında sorunsuz kodumuz mono üzerinde koşarken bir hata ile karşılastım.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27


public string Run(string executablePath, string arguments)
{
 StringBuilder output = new StringBuilder();

 var process = new Process()
 {
 EnableRaisingEvents = true,
 StartInfo = new ProcessStartInfo()
 {
 FileName = executablePath,
 Arguments = $"{arguments}",
 UseShellExecute = false,
 CreateNoWindow = true,
 RedirectStandardInput = true,
 RedirectStandardOutput = true,
 RedirectStandardError = true,
 }
 };

 process.OutputDataReceived += (sender, eventArgs) => output.AppendLine(eventArgs.Data); // <---

 process.Start();
 process.BeginOutputReadLine();
 process.WaitForExit(1000);

 return EscapeTerminalChars(output.ToString());
}

Yukarıdaki kod bloğu windows ortamında beklediğimiz şekilde çalıştı ancak mono clr üzerinde koşturduğumda işaretli satırdaki handler ı çalıştırmadığını gördük. Muhtemel hata ise mono geliştiricilerinin eksik kontrol yapmasından kaynaklanıyor.

Satır satır okuma yapmak zorunda olmadığımız icin aşağıdaki gibi değiştirdik.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22


public string Run(string executablePath, string arguments)
{
 var process = new Process()
 {
 EnableRaisingEvents = true,
 StartInfo = new ProcessStartInfo()
 {
 FileName = executablePath,
 Arguments = $"{arguments}",
 UseShellExecute = false,
 CreateNoWindow = true,
 RedirectStandardInput = true,
 RedirectStandardOutput = true,
 RedirectStandardError = true,
 }
 };

 process.Start();
 process.WaitForExit(1000);

 return EscapeTerminalChars(process.StandardOutput?.ReadToEnd());
}

Hem MS hem de Mono CLR üzerinde istediğimiz sonucu elde ettik.

10 Çok Geç

Thu, 28 Sep 2017 12:36:37 +0000

Başlığı anne çocuk eğitim vakfının okul öncesi eğitimin öneminden bahseden sloganından aldım. Onlar 7 çok geç diyorlardı. Ben de 10 çok geç diyorum. Çok geç olan nedir sorusunun cevabını merak ediyorsunuzdur. Programlama eğitimi için 10 çok geç. İroniyi anlatma ihtiyacı duymuyorum. Çocuklara programlama öğretmek konusunda neden bu kadar ısrarcısınız ki?

Girdi içerisinde geçecek kavramların sözlükten karşılıklarına bakalım.

Eğitim: Çocukların ve gençlerin toplum yaşayışında yerlerini almaları için gerekli bilgi, beceri ve anlayışları elde etmelerine, kişiliklerini geliştirmelerine okul içinde veya dışında, doğrudan veya dolaylı yardım etme, terbiye

Öğretim: 1. Belli bir amaca göre gereken bilgileri verme işi, tedris, tedrisat, talim. 2. Öğrenmeyi kolaylaştıracak etkinlikleri düzenleme, gereçleri sağlama ve kılavuzluk etme işi.

Formasyon: 1. Biçimlenme. 2. eğt. Yetişim.

Pedagoji: Eğitim bilimi

Önkoşul: Bir durum, bir ilişki ya da sonucun gerçekleşebilmesi için gerekli hazırlayıcı etkenlerin tümü.

Programlama: Programlamak veya programlaştırmak işi.

Programcılık diğer meslek kollarına göre daha havalı. Anlamadığım bir şekilde statü sembolü olarak değerlendiriliyor. Diğer mesleklere göre biraz daha iyi ödüyor.

Asıl kıymet kodlamayı bilmek veya programcılığı bilmek değil çözüm üretmekte. Yazılım firmaları size kod yazdığınız için değil problem çözebildiğiniz için para ödüyor. Dolayısı ile programlama bilgisi sadece bir araç. Asıl kıymeti programlama olarak algılamamalısınız.

Ne kadar vakit alır ?

Fikirlerine saygı duyduğum bir meslektaşımın dediği gibi bu işin öğretimi 4 yıl okulda 4 yıl piyasada. Dolayısı ile çocuğunuzu bu branşa yönlendireceksiniz bunun kemiksiz 8 yıl almasını da göze almalısınız. Bu konuda öğretime girişirseniz ve ters teperse elinizde yarı pişmiş bir yazılımcı adayı olur ki o da sizin beklentinizi karşılamaz. Aceleye lüzum yok. Sindire sindire 10 yılda¹ (çevirisi²) öğrenebilirsiniz.

Çocuğa sordunuz mu ?

Siz çocuğunuzun programlama öğretimine tabi olmasını istiyorsunuz lakin çocuk için korkutucu veya heves kırıcı bir öğretim aktivitesi olabilir. Kendi ilgisi doğrultusunda bir amaca yöneltmek hem onu daha çok mutlu edebilir hem de sizin gururunuzu okşayabilir.

10 yaşında bir çocuk olduğunuzu zamanları hatırlayın size ne öğretiliyordu? Bayağı kesir işlemleri zar zor yapan bir çocuğu programlama anlatmak mümkün mü? Bilgisayarların nasıl çalıştığını anlamak için basit elektronik, veri yapıları, hesaplama teorisi, pointer aritmetiği, fonksiyon, recursion bilmek gerekiyor. Bu önkoşulları sağlamadan yazılımcı yaptığınız adamdan pek de hayır gelmeyebilir.

Peki ne yapalım ?

Çocukların o yaşta öğretimden çok eğitime ihtiyacı olur. Geri kalan hayatının bir kısmını siz olmadan geçireceğini düşünürseniz aşağıdaki eğitim konuları çocuk için daha faydalı olabilir.

Kıymetleri yönetme becerisi (zaman, para, ilişkiler)
İyi sorular sorma becerisi
Önceliklendirme becerisi
Kendi kendine öğrenme becerisi
Alışkanlık kazanabilme ve sürdürebilme becerisi
İletişim becerisi
Yön bulma becerisi
Pazarlık veya anlaşma yapabilme becerisi
Taşıt kullanma becerisi (bisiklet olabilir)
Yüzme

Kulaklarımın çınladığını hissediyorum. En çok sen biliyorsun zaten diyenler için eklemeliyim. Saydığım maddelerin tamamını kendim sağlamıyorum. Tamamını sağlayan da görmedim. Bu yetenekleri kazandırdığınız noktada çocuğunuz yaşama sizden daha hızlı adapte olacaktır. Yaşamak için programlama yapmaktan daha avantajlı olacaktır.

Başarı Hikayeciliği

Mon, 11 Sep 2017 12:18:51 +0000

Göç eden AA’nın ilham veren milyonerlik yolculuğu

XX yaşımda geldiğim YY şehrinde hayat benim için ilk ZZ yıl çok zor oldu, İlk zamanlar günde 16 saat çalışıyordum. Muhtelif işlerde çalıştıktan sonra AA firmasını kurdum. An itibari ile 100+ çalışanımız var.

Metindeki uygun boşluklara istediğiniz isim sıfat veya zamirleri koyarak siz de başarı hikayesi oluşturabilirsiniz.

Pürüzsüzlük

Bana ne kadar tuhaf gelse de başarı hikayelerinin büyük kısmında acıyla yoğrulma aşaması oluyor. Ben bu güne kadar görmedim ki imkanımız vardı yaptık diyen hep acı hep bohem. Cem Yılmaz’ ın da dediği gibi ben sanata 40 yılımı verdim bakın şimdi sürünüyorum beklentisi hep var. Yurtdışını bilmiyorum ama Türkiye’ de kesin var.

Hikayeler çok pürüzsüz, dikkat ederseniz yazıların olumsuz tüm kısımları acı ile yoğrulma aşaması haricinde en ufak bir olumsuzluk yok. Hayatın bu kadar pürüzsüz olmayacağını göz önüne alırsak saklanan, atlanan veya değiştirilen ifadeler var.

Pazarlama

Başarı hikayeleri nispeten kolay pazarlandığı ve gurur okşayıcı şeyler olduğu için sadece ve sadece başarı hikayelerine odaklanılıyor. Dolayısı ile %50 yi çok aşkın oranda yaşanan başarısızlık hikayeleri yeteri kadar göz önünde olmuyor. Bir nevi sosyal medyadaki herkesin hayatı çok güzel sadece benim başıma boktan işler geliyor hissi hayal kırıklığına sürüklüyor ve hevesiniz kırılıyor.

Elimde savımı destekleyecek istatistiksel veri yok lakin rastgele seçilmiş 100 kişilik bir insan grubunda gelecek zamanda başarılı olacak insan sayısı yüzde olarak fazla olmadığını düşünüyorum. Başarı dediğimiz şeyi başka şeylerin bir kombinasyonu olarak görürsek. Şanş, tecrübe, çevre, bilgi, bulunulan şehir, para. Tüm bu kombinasyonu belirli oranda tutturmak yeterince zor. İlerleyen zamanda bir başarı hikayesinin konusu olabileceksiniz ama çok düşük bir ihtimalle.

Gerçekler

Yukarıdaki hikayeyi röportaj olarak tekrar kurguluyorum. İsmi mahmut olanları tenzih ederim.

röportör: Sizi tanıyalım.

mahmut: Ben mahmut 37 yaşındayım. Bilmemne firmasının kurucusuyum.

röportör: Çocukluğunuz nasıl geçti mahmut bey?

mahmut: Herkesinkinden çok da farklı değildi top oynardık okuldan kaçardık.

röportör: Peki ya sonra ?

mahmut: Lise ve üniversiteyi ailemin yanında okudum.

röportör(Sapıkmıdır nedir bu hikayeden acı çıkmalı): Peki firmanızı kurduğunuzda nasıl zorluklarla karşılaştınız ?

mahmut: Firmanı kurarken yatırım ve yönetim konusunda çok problemim olmadığı için şanslı olduğumu bile düşünüyorum.

Ee bu hikaye olmadı gibi sanki ? Biraz daha zorlayalım.

röportör: Peki ilk işinizi nasıl aldınız ?

mahmut: Bir arkadaşım vardı ortak iş yapacaktık da onu saf dışı bıraktım söylemesi ayıp.

röportör(konu iyice boka sardı): Peki iş dışında vakitlerinizi nasıl geçirirsiniz ?

mahmut: Takıldığımız bir lokal var orda oluyorum oyun oynuyoruz.

röportör: Peki çalışanlarınızla aranız nasıl ?

mahmut: Hiç sevmezler, Ben de onları sevmem gerçi kalp kalbe karşı derler.

Hikayemiz biraz zorlama da olsa mahmut büyük bir baskı devre firmasının kurucusu alanında yetkili bir insan ve anlattıklarında en ufak bir eksik ve yanlış yok. Mahmutun iki yüzlülük etmeyişi sizi rahatsız etti değil mi ?

Başarı hikayesinin pazarlama yöntemi diğerlerinden çok da farklı değil. Fitness salonuna gidiyorsanız mutlaka bir yerlerde vücudu çok düzgün bir sporcu fotografı görmüşsünüzdür (o sporcunun çok uzun süredir spor yaptığı gerçeğini göz ardı edersiniz). Satın aldığınız şey o sporcunun vücudu kadar düzgün bir vücuda sahip olma düşüncesidir. Başarı hikayesinde de aynı durum geçerli. Siz de okuyunca nereden gelip neler yapmış ben de yapabilirim hissine bürünüyorsunuz.

Başarı Hikayeciliği sizinde bir gün bunlara sahip olabileceğiniz fikrini satıyor.

Dumb Fuzzing

Mon, 21 Aug 2017 09:04:40 +0000

Test verisi oluşturmak çoğu yazılımcı için kazananı olmayan bir savaş. Ne kadar test case oluşturursanız oluşturun yeterli gelmiyor. Hele bir de iş uygulaması yazıyorsanız işler içinden çıkılmaz bir hale geliyor. Düşünelim ki bir araç kiralama firması için uygun araçları listeleyen bir modül yazıyorsunuz ve firmanın iş kuralları yeterince karışık. Örnek vermek gerekirse 2 yaşından büyük araçlara 3 günden fazla süren kiralamalar için müsaitlik verme gibi bir kıstasınız var. Bu sınırlamalarınızın sayısı çok fazla ise her durum için ayrı ayrı testini yazmak durumundasınız. Her durum için göre poco, pojo, dto ları uygun değişkenler ile doldurmak anlamına geliyor. Hali hazırda çalıştığım uygulamadan bir screenshot paylaşayım.

Görevi sadece test verisi ve işbirlikçilerini(collaborator) oluşturmak olan init fonksiyonu sadece 307 satırcık. Kabaca 300 satır diyebiliriz. Bu noktada yardımınıza fuzzing koşuyor.

Fuzzing yanlış, bozulmuş, eksik veya özel karakterler içeren streamler ile sistemi penetre etmeye yarayan bir teknik. Amacı ise uygulamayı hata vermeye zorlamak. Genel olarak güvenlik amacı ile kullanılsa testcase oluşturmak için de kullanılıyor.Hatanın yakalandığı yerde buffer overflow gibi bir hata alınması durumunda code/ command injection a kadar giden bir süreç. Yukarıda bahsettiğim araç kiralama uygulaması uygunluk modulünü aşağıdaki gibi implement edelim.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51


public class Vehicle
{
 public DateTime Year { get; set; }
 public int Age { get; set; }
 public Segment Segment { get; set; }
 public Transmisson Transmisson { get; set; }
 public PowerType PowerType { get; set; }
}

public class AvailabilityResponse
{
 public List<Vehicle> Vehicles { get; set; }
}

public class AvailabilityQuery
{
 public Segment Segment { get; set; }
 public Transmisson Transmisson { get; set; }
 public PowerType PowerType { get; set; }
 public DateTime Begin { get; set; }
 public DateTime End { get; set; }

 public override string ToString()
 {
 return $"Begin = {Begin}, End = {End}, PowerType = {PowerType}, Transmisson = {Transmisson}, Segment = {Segment} ";
 }
}

public interface IVehicleAvailabilityService
{
 AvailabilityResponse Check(AvailabilityQuery query);
}

public class VehicleAvailabilitySearchService : IVehicleAvailabilityService
{
 public AvailabilityResponse Check(AvailabilityQuery query)
 {
 // ...
 if (query.Begin.Date == DateTime.Today)
 {
 throw new InvalidOperationException("Special corner case or null pointer exception");
 }

 else if (query.Segment == Segment.NONE)
 {
 throw new ArgumentException("Segment is mandatory in case of very complex scenario happened");
 }
 // ...
 return new AvailabilityResponse();
 }
}

Gerçek işi yapan kısmı çıkarınca yukarıdaki gibi bir kod parçası elde ediyoruz. Ortaya çıkabilecek runtime exceptionları simule etmek için tuhaf exceptionlar atıyor çok takılmayın. Gelelim fuzzer implementasyonumuza. Yapılan işlem ilgili veri tipleri için tamamen random veri atamak. Başlıkta dikkat ettiğiniz gibi tamamen aptal (Dumb) bir kutu.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52


public abstract class Fuzzer<T>
{
 protected Random rnd = new Random();
 public abstract T Create();
}

public class DateFuzzer : Fuzzer<DateTime>
{
 public override DateTime Create()
 {
 return DateTime.UtcNow.AddDays(rnd.Next(240));
 }
}

public class EnumFuzzer<T> : Fuzzer<T>
{
 public override T Create()
 {
 if (rnd.Next() % 1000 == 0)
 return default(T);

 T[] values = (T[])(Enum.GetValues(typeof(T)));
 return values[rnd.Next(1, values.Length)];
 }
}

public class AvailabilityQueryFuzzer : Fuzzer<AvailabilityQuery>
{
 private readonly EnumFuzzer<Segment> segmentFuzzer;
 private readonly EnumFuzzer<Transmisson> transmission;
 private readonly EnumFuzzer<PowerType> power;
 private readonly DateFuzzer dt;
 public AvailabilityQueryFuzzer()
 {
 segmentFuzzer = new EnumFuzzer<Segment>();
 transmission = new EnumFuzzer<Transmisson>();
 power = new EnumFuzzer<PowerType>();
 dt = new DateFuzzer();
 }

 public override AvailabilityQuery Create()
 {
 return new AvailabilityQuery()
 {
 Begin = dt.Create(),
 End = dt.Create(),
 PowerType = power.Create(),
 Segment = segmentFuzzer.Create(),
 Transmisson = transmission.Create()
 };
 }
}

Peki testimiz nasıl işliyor. Test altındaki servisimizin (SUT) exception atmasını beklemiyoruz. İnput olarak verilen bir query ye cevap olarak exception atması modulümüzde bir şeylerin doğru gitmediğini gösteriyor.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51


public class Vehicle
{
 public DateTime Year { get; set; }
 public int Age { get; set; }
 public Segment Segment { get; set; }
 public Transmisson Transmisson { get; set; }
 public PowerType PowerType { get; set; }
}

public class AvailabilityResponse
{
 public List<Vehicle> Vehicles { get; set; }
}

public class AvailabilityQuery
{
 public Segment Segment { get; set; }
 public Transmisson Transmisson { get; set; }
 public PowerType PowerType { get; set; }
 public DateTime Begin { get; set; }
 public DateTime End { get; set; }

 public override string ToString()
 {
 return $"Begin = {Begin}, End = {End}, PowerType = {PowerType}, Transmisson = {Transmisson}, Segment = {Segment} ";
 }
}

public interface IVehicleAvailabilityService
{
 AvailabilityResponse Check(AvailabilityQuery query);
}

public class VehicleAvailabilitySearchService : IVehicleAvailabilityService
{
 public AvailabilityResponse Check(AvailabilityQuery query)
 {
 // ...
 if (query.Begin.Date == DateTime.Today)
 {
 throw new InvalidOperationException("Special corner case or null pointer exception");
 }

 else if (query.Segment == Segment.NONE)
 {
 throw new ArgumentException("Segment is mandatory in case of very complex scenario happened");
 }
 // ...
 return new AvailabilityResponse();
 }
}

Testi 1000 defa çalıştırdığım durumda aldığım hatalar aşağıdaki gibi.

Begin = 28.08.2017 14:14:03, End = 13.01.2018 14:14:03, PowerType = NONE, Transmisson =NONE, Segment = NONE> Segment is mandatory in case of very complex scenario happened

Begin = 18.08.2017 14:14:03, End = 20.03.2018 14:14:03, PowerType = GASOLINE, Transmisson = AUTOMATIC, Segment = B > Special corner case or null pointer exception

Bunun içine genetik ve arama algoritmaları girmesi ile smart fuzzing adını alıyor. Sisteme random veri vermek yerine potansiyel hata durumlarına daha yakın veri üretip tüm processi sizin için daha kolay hale getiriyor.

Artıları

Test etmeyi düşünmediğiniz durumları bulabilir.
Bir kere çalışır duruma getirdiğinizde sizden bağımsız olarak çok fazla sayıda test çalıştırabilir.

Eksileri

Kimi buglar gözden kaçabilir.
Çok fazla bandwidth tüketir. Dolayısı ile ayrı dedike makinalarla, farklı subnetler üzerinde test etmek gerekebilir.
Akıllı bir fuzzer implement etmek zor.

Dahası için

.Net Circular Queue Wrapper

Mon, 07 Aug 2017 12:57:31 +0000

Geçtiğimiz aylara kadar java ile haşır neşir olurken bir anda ibre .net tarafına kaydı. Birbirleri ile çok ortak noktaları olsa da implementasyonlar ve api lar farklı olabiliyor. Java yazarken circular queue (aka ring buffer) ihtiyacım olduğu zaman guava içindeki com.google.common.collect.EvictingQueue sınıfını kullanıyordum. .Net Frameworkü üzerinde circular queue implementasyonu bulamadım. Stackoverflow üzerinde yaptığım arama sonucunda https://stackoverflow.com/a/9371346 adresindeki çözüme ulaştım. Problemimiz web api uygulamamıza gelen son 100 isteğin cevap zamanlarının ortalaması belli bir değeri aşarsa başka bir uygulamaya uyarı göndermek. İlgili kısımları burada paylaşıyorum.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67


public class FixedSizedQueue<T> : ConcurrentQueue<T>
{
 private object lockObject = new object();

 private int limit;

 public FixedSizedQueue(int limit)
 {
 this.limit = limit;
 }
 public new void Enqueue(T obj)
 {
 base.Enqueue(obj);
 lock (lockObject)
 {
 T overflow;
 while (base.Count > limit && base.TryDequeue(out overflow)) ;
 }
 }

 public T[] ReadAll()
 {
 return base.ToArray();
 }
}

public class StopWatchAttribute : ActionFilterAttribute
{
 private static string KEY = "Response.Time";
 private static long LastWarning = DateTime.Now.Ticks;
 private static long PERIOD = TimeSpan.TicksPerSecond * 15;
 private static int SIZE = 100;
 private FixedSizedQueue<long> queue = new FixedSizedQueue<long>(SIZE);

 public override void OnActionExecuting(HttpActionContext actionContext)
 {
 base.OnActionExecuting(actionContext);
 actionContext.Request.Properties[KEY] = Stopwatch.StartNew();
 }

 public override void OnActionExecuted(HttpActionExecutedContext actionExecutedContext)
 {
 base.OnActionExecuted(actionExecutedContext);
 Stopwatch stopwatch = (Stopwatch)actionExecutedContext.Request.Properties[KEY];
 var elapsed = stopwatch.ElapsedMilliseconds;
 queue.Enqueue(elapsed);

 var averageResponseTime = queue.ReadAll().Sum() / SIZE;
 var responseTimeIncresing = averageResponseTime > 100;
 var notInPeriod = DateTime.Now.Ticks - LastWarning > PERIOD;
 if (responseTimeIncresing && notInPeriod)
 {
 LastWarning = DateTime.Now.Ticks;
 Debug.WriteLine($"{elapsed} ms elapsed.");
 // TODO whatever you want with this, log or feed another service
 }
 }
}

public class ValuesController : ApiController
{
 [StopWatch]
 public string Get()
 {
 return "ok";
 }
}

NSubstitute & Mock Implementasyonu

Mon, 17 Jul 2017 13:34:16 +0000

Hali hazırda yürütmekte olduğumuz projenin testlerini yazarken polonyalı meslektaşım mocking için NSubstitute kullandıklarını söyledi. Hali hazırda çok ilerlememiş olduğumuz için projenin testlerini Nsubstitute’ e taşıdık. Başlarda biraz soğuk gelse de zamanla ısındım ve doğal dile daha yakın ifadeler içerdiğini gördüm. Kötü yanı dokümantasyonu çok açıklayıcı değil ancak çok fazla ihtiyaç duymuyorsunuz. Strategy pattern/Proxy implementasyonunu nasıl test edeceğimize dair küçük bir örnek yaptım.

Fikir vermesi için testleri burada paylaşıyorum.

 1
 2
 3
 4
 5
 6
 7
 8
 9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51


public class CommunicationTests
{
 [Test]
 public void PassMessageWithoutModify()
 {
 var message = new Message() { };
 var result = new MessageResult() { StatusCode = StatusCode.OK };

 var mockSuccessListener = Substitute.For<IListener<MessageResult>>();
 var mockFailureListener = Substitute.For<IListener<MessageResult>>();
 var mockSender = Substitute.For<ISendingStrategy>();
 mockSender.Send(message).Returns(result);

 var target = new Context(mockSender, mockSuccessListener, mockFailureListener);
 target.Process(message);

 mockSender.Received(1).Send(message);
 }
 [Test]
 public void RedirectToSuccessListener()
 {
 var message = new Message() { };
 var result = new MessageResult() { StatusCode = StatusCode.OK };

 var mockSuccessListener = Substitute.For<IListener<MessageResult>>();
 var mockFailureListener = Substitute.For<IListener<MessageResult>>();
 var mockSender = Substitute.For<ISendingStrategy>();
 mockSender.Send(message).Returns(result);

 var target = new Context(mockSender, mockSuccessListener, mockFailureListener);
 target.Process(message);

 mockSuccessListener.Received(1).Handle(result);
 }
 [Test]
 public void RedirectToFailureListener()
 {
 var message = new Message() { };
 var result = new MessageResult() { StatusCode = StatusCode.TIMEOUT };

 var mockSuccessListener = Substitute.For<IListener<MessageResult>>();
 var mockFailureListener = Substitute.For<IListener<MessageResult>>();
 var mockSender = Substitute.For<ISendingStrategy>();
 mockSender.Send(message).Returns(result);

 var target = new Context(mockSender, mockSuccessListener, mockFailureListener);
 target.Process(message);

 mockFailureListener.Received(1).Handle(result);
 }
}